MOREEL BERAAD

Een moreel beraad is een gestructureerd groepsgesprek over een morele vraag. Het gaat over iets wat ‘schuurt’ binnen een team of organisatie, ook wel een ethisch dilemma genoemd. Er zijn conflicterende meningen die nader worden onderzocht. De specifieke manier van onderzoeken leidt tot ontwarring en verheldering en tot meer onderling begrip.

Bij een moreel beraad wordt gekeken wat er feitelijk aan de hand is en welke gevoelens dat bij de betrokkenen oproept. Er wordt gezamenlijk een concrete vraag geformuleerd en de eventuele handelingsmogelijkheden worden in kaart gebracht. Vervolgens worden gezamenlijk de waarden benoemd van elk van de meest betrokken belanghebbenden (zoals bijv. van de cliënt, organisatie, arts, familieleden en anderen). Waarden zijn bijvoorbeeld openheid, deskundigheid, veiligheid, betrokkenheid en flexibiliteit en liggen ten grondslag aan bepaald gedrag. Ieder heeft zijn eigen waarden.

Daarna worden uit alle benoemde waarden twee of drie waarden gekozen die op de totale situatie het meest van toepassing zijn. Op basis van deze waarden wordt een nieuwe handelingsmogelijkheid benoemd en worden er afspraken gemaakt over wie wat wanneer gaat doen ter uitvoering van de afspraken.

Tijdens het moreel beraad bewaak ik de kwaliteit (met betrekking tot o.a. methode, gesprekshouding, participatie, proces en uitkomst) en de voortgang van het moreel beraad. Alle deelnemers binnen een moreel beraad zijn gelijk.

Een moreel beraad kan over het primaire (zorg)proces gaan. Zo kan het erop gericht zijn om een concreet antwoord te vinden op de vraag hoe we zouden moeten handelen in situatie X met cliënt Y of medewerker Z. Maar een moreel beraad kan ook gaan over (personeels-, financieel, behandel-) beleidsthematiek of facilitaire taken.

Moreel beraad is gericht op het nemen van een beslissing op een concrete vraag, maar heeft als ‘bijvangst’ dat het de samenwerking binnen een team kan bevorderen en het inzicht in de eigen professionaliteit kan vergroten.

Ik kan met uw team of organisatie een moreel dilemma formuleren, het moreel beraad leiden en/of moreel beraad als periodiek te benutten instrument voor afweging binnen teams implementeren in uw organisatie.